Kinderfysiotherapie > Sleutelbeenletsel bij kinderen
Sleutelbeenletsel bij kinderen
Een gebroken sleutelbeen
treedt op door een val op de schouder of een directe klap. De kracht van de val
wordt via het schouderblad overgebracht op het sleutelbeen. Het is een veel
voorkomend letsel bij kinderen. Het gebeurt zelfs wel eens dat tijdens de
geboorte van een baby het sleutelbeen al blijkt te zijn gebroken. Het
sleutelbeen van een kind kan gemakkelijk breken omdat het sleutelbeen pas
volledig is uitgehard als je 20 jaar oud bent.
Het
is mogelijk dat bij een kind de schouder uit de kom kan schieten maar meestal
breekt de groeischijf vlak bij het gewricht met het borstbeen of de groeischijf
vlak bij het gewricht met het schouderblad omdat groeischijven in het bot het
zwakste punt zijn. Omdat de stukjes bot tussen de groeischijven en het gewricht
vaak nog niet zichtbaar zijn op de röntgenfoto kan het lijken dat het
sleutelbeen uit de kom is. Meestal is het dan toch een breuk in de groeischijf
en zit het uiteinde nog in de kom.
Symptomen
Tekenen van een breuk:
- afhangende
schouder (naar beneden en naar voren)
- onmogelijkheid
om de arm op te tillen wegens pijn
- een
schurend/knarsend gevoel als je de arm probeert op te tillen
- een
zwelling en bloeduitstorting boven de plek van de fractuur
- hoewel de
huid vrijwel nooit doorboord wordt, kan een stuk bot wel tegen de huid
aandrukken en aldus een uitsteeksel veroorzaken
Tekenen van een ontwrichting:
De
normale contouren van de schouder zijn verstoord en het sleutelbeen staat
hoger. Door erop te duwen komt het terug in de kom, maar veert weer terug. Dit
noemen we het Pianotoets fenomeen. Wanneer bij het borstbeen het sleutelbeen
uiteinde is verschoven achter het borstbeen kan er een gevaarlijke situatie
ontstaan door druk op grote bloedvaten en luchtwegen. Dit komt gelukkig zeer
zelden voor, maar vereist operatieve behandeling.
Oorzaken
Een sleutelbeen kan op meerdere
manieren worden gebroken:
- door een
val want bij kinderen zijn de botten namelijk nog niet zo stabiel en
kunnen ze zich normaal gesproken nog niet zo handig laten vallen. Soms kan
het sleutelbeen ook bij een val op de schouder breken
- een sleutelbeenfractuur kan ook tijdens de geboorte optreden, als het
kind een verkeerde ligging heeft
- ook kan het gebeuren dat het
sleutelbeen gebroken moet worden om een moeilijke geboorte in stuitligging
mogelijk te maken
Ontwrichting:
- door een
val op de elleboog kan het sleutelbeen bij het gewricht met het
schouderblad uit de kom raken
- door een
botsing met een voorwerp kan het sleutelbeen bij het gewricht met het
borstbeen uit de kom raken
Behandeling
De
behandeling van een sleutelbeenbreuk is conservatief (geen operatie). Rust
wordt gegeven door het dragen van een mitella (draagdoek).
Het
dragen van de mitella is maar één tot drie weken nodig. 's Nachts hoeft de
mitella niet om. Wanneer het kind weinig of geen last meer heeft, is de mitella
niet meer nodig. De functie van schouder en arm herstelt doorgaans binnen
enkele weken volledig.
Het
kan zijn dat het sleutelbeen krom vastgroeit het lichaam zorgt er dan voor dat
het bot gedurende de groei weer in zijn oorspronkelijke model groeit.
Soms
kan er toch een operatie nodig zijn om de breukdelen weer bij elkaar te
brengen. Ze maken dan tijdelijk gebruik van een metalen pin of schroef om de
delen bij elkaar te houden totdat ze weer aan elkaar zijn gegroeid.
Behandeling
van de fysiotherapeut
Bij
oudere kinderen kan fysiotherapie nodig zijn omdat het kind de arm niet
voldoende beweegt door pijn of door angst. Verder kan er ook sprake zijn van
spierkrachtverlies in de arm en schouder om dat de arm een tijd niet is
gebruikt.
De
therapie zal dan vooral gericht zijn op het bewegen van de schouder in alle
mogelijke richtingen. Voor de spierkracht kunnen specifieke krachtoefeningen
worden gedaan.